Tom Bevers

Louis Tobback heeft gelijk. Dat is meestal zo, overigens. Als hij géén gelijk heeft, heeft hij bovendien meestal toch nog een beetje gelijk. Tenzij hij zich voor de kar laat spannen van één of andere onverstandige partijstrategie. Die kelk zou hij beter aan zich laten voorbijgaan.

Maar deze keer heeft hij dus 100% gelijk. In De Morgen deze week, met name. De Vlaamse gemeenten moeten weg uit de energiesector. De participatie daarin is historisch gegroeid. Niet zo lang geleden had Essen zelfs een eigen elektriciteitsregie, waar het gemeentebestuur wel bij vaarde. Maar op de energiemarkt van vandaag is hun rol uitgespeeld. Meer nog : die is contraproductief geworden. De gemeentelijke participaties aan de energiesector via een ondoorzichtig kluwen van intercommunales (zie deze website als je het toch wil proberen te doorgronden) maken de lokale besturen medeplichtig aan de te hoge energieprijzen in ons land. Alle gemeenten profiteren ervan, dankzij de dividenden die we ontvangen. Maar echt het beleid beïnvloeden of controleren kunnen we niet. Als Tobback dat niet kan, dan een gemeente als Essen zeker niet. Ook al doen onze vertegenwoordigers hun best.

De energiemarkt moet geherorganiseerd worden : waar de rol van de overheid essentieel is (het netbeheer) moet Vlaanderen de touwtjes in handen nemen. En waar de overheid niets te zoeken heeft (productie en distributie) moet een echte liberalisering doorgevoerd worden. Ik geef het toe : ik zou hier wellicht wat nuances moeten aanbrengen – maar ten gronde is dat wel mijn inschatting.

Die analyse is niet nieuw. Wie op deze site terugbladert kan zien dat ik al op 17/4/2009 en 4/6/2009 schreef wat Tobback nu zegt. Hopelijk heeft het artikel van Tobback in de krant meer impact dan het stukje op mijn site. Binnenskamers wordt dit overigens bevestigd door mensen die het kunnen weten.

Het perverse van het verhaal is dat één gemeente er niets aan kan doen, en geen andere keuze heeft dan het spel mee te blijven spelen. Anders betalen de eigen burgers de rekening twee keer : via de te hoge energiefactuur en langs de gemeentebelastingen. Dat geldt voor Leuven, en dus zeker voor Essen. Vlaanderen kan -nee moet- in dit geval bewijzen dat het beter doet wat het zelf doet. Dat is een kwestie van goed bestuur. En laat dan vervolgens het parlement over de grote lijnen van het energiebeleid discussiëren. Niet de gemeenteraden…

Eén van de nuttigste bevoegdheden van een gemeenteraadslid, en ook een noodzakelijke om de taak goed te vervullen, is het recht om stukken in te kijken. Het Gemeentedecreet zegt daarover : “De gemeenteraadsleden hebben het recht van inzage in alle dossiers, stukken en akten die het bestuur van de gemeente betreffen.” Het is voor mij zo’n belangrijk recht dat ik niet voor veel compromissen vatbaar ben : als ik het wil inkijken, ga ik door totdat ik het mag inkijken.

Als commissaris van het Autonoom Gemeentebedrijf (AGB) kan ik ook daarvan de stukken opvragen. De AGB-statuten zijn op dat vlak zo mogelijk nog duidelijker dan het decreet : “De commissarissen kunnen te allen tijde ter plaatse inzage nemen van de boeken, brieven, notulen en in het algemeen van alle documenten en geschriften van het bedrijf.” Waarbij ik “te allen tijde” nogal soepel interpreteer en netjes een dag of vijf vooraf verwittig.

Dus begeef ik mij om de twee à drie weken, veelal op zaterdagmorgen, naar het gemeentehuis. Meestal om dossiers in te kijken die in het schepencollege zijn voorgekomen. De verslagen van dat college zijn nogal beknopt, zodat het vaak nodig is om het stuk in te zien om te begrijpen waarover het gaat. Niet alle dingen die je zo te zien krijgt leveren veel nieuwe informatie op. Dikwijls trek ik de conclusie dat ik in plaats van het college gewoon hetzelfde zou beslist hebben. Soms is dat niet zo. En ook als het wel zo is, dan is de informatie vaak leerzaam.

Het AGB is nog een ander verhaal : daar worden (volgens mij doelbewust) dossiers door het Directiecomité (met alleen de meerderheidspartijen) behandeld die bij de gemeente voor de raad zouden moeten komen. Dus is kritisch toekijken er geboden. Al moet ik in principe alleen op de financiën letten, maar ik kom erg zelden een dossier tegen waar geen enkel financieel kantje aan zit.

En dus zat ik deze morgen in het gemeentehuis. Er liep maar weinig volk rond op de eerste verdieping – blijkbaar had niemand deze nochtans zonnige zaterdagvoormiddag uitgekozen om in het huwelijksbootje te stappen. Ik heb iets bijgeleerd over spoorwegovergangen en wat Infrabel daarmee wil doen, over de samenwerking tussen de Essense en Kalmthoutse oud-strijders, over de financiering van de nieuwe zorgboerderij in Essen en over de actie “met belgerinkel naar de winkel”. Ik heb er ook het verslag van de Cultuurraad gevonden – al blijf ik het vreemd vinden dat ik de verslagen van de adviesraden niet gewoon in mijn mailbox vind. Wat het AGB betreft ben ik wijzer geworden over de perikelen met de concessie en over de plannen met de douaneloods.

Al bij al heb ik niet zo veel wereldschokkende dingen geleerd. Maar ik heb al een nieuw lijstje voor volgende week klaargemaakt. En dankzij de uitstekende zorgen van het gemeentepersoneel hoop ik ook dan weer wat wijzer te worden. Soms is er zelfs verse koffie – en als dat niet zo is, moet ik dáár alvast niet over klagen, want ook tot het koffiezetapparaat hebben raadsleden toegang. Dat volgt niet uit het Gemeentedecreet, maar is Essens Gewoonterecht. Wat als het erop aankomt nóg zwaarder doorweegt, volgens mij…

De gemeenteraad van dinsdag leverde enkele pittige discussies op. Dat was onder meer het gevolg van een actieve inbreng van Ludwig Caluwé. Die zou eigenlijk vooraf even moeten verwittigen als hij van plan is om voluit mee te debatteren, dan kunnen we ons (nog) beter voorbereiden… Ondanks de scherpte eindigden de enige stemmingen bijna unaniem, met hoogstens één onthouding. Soms zijn dat overigens nog de meest veelzeggende en strategisch doordachte stemmingen, al moet je wellicht behoorlijk “insider” zijn om dat te zien.

Zoals dat gaat in bevlogen discussies kwamen er ook hoogdravende woorden aan te pas : het woord “historisch” viel. Misschien ook wel terecht : zowel de aankoop van een eerste stuk grond waarop het fietspad naar Hoek moet komen als het advies op het provinciaal RUP voor de weekendzone zijn cruciale stappen in dossiers die al heel lang aanslepen. En die elk op hun eigen manier ook “verrot” zijn geraakt : de Moerkantsebaan via een zeer onzorgvuldige besluitvorming, de weekendzone via decennia van helemaal geen besluitvorming. “Eind goed, al goed” kan al lang niet meer, maar “eind beter dan bestaande toestand” zit er hopelijk wel nog in.

Scherpe woorden vielen ook omtrent het veel van een 200-jarige kastanjeboom bij de bouw van de nieuwe sporthal. Philip Peeters maakte zich daar terecht boos over : het verslag van de specialisten sprak zich er om technische redenen niet meteen over uit of de boom nu al dan niet ziek was, maar gaf aan dat ze begrepen hadden dat hij “toch weg moest” terwijl dat niet het geval was. Achteraf bleek de boom alvast kerngezond. Iemand had bij het lezen van het verslag moeten zien dat er iets niet klopte en dat de boom perfect had kunnen blijven staan. De boom is dus wegens nalatigheid gesneuveld, en dat is niet aanvaardbaar. En een gemeente die vorig jaar nog een pv aan de broek kreeg voor illegale boomkap, zou vanzelfsprekend zijn lesje geleerd moeten hebben. Maar dat Philip er kwaad opzet in zag, vond ik ook niet correct. Dat was ook niet nodig, het is zo al erg genoeg.

200 jaar gaat hij nog niet mee, maar met 30-jarig dienst is gemeentesecretaris Ronny Frederickx ook een monument. Van “omzagen” is gelukkig geen spraken – al moet hij soms in de gemeenteraad wel het gevoel hebben dat er zagen worden gespannen. Hij werd terecht even in de bloemetjes gezet, al kreeg hij van het college zowat het typevoorbeeld van een “fout cadeau”. Een mooie grenspaal nochtans, symbool van onze gemeente. Maar de secretaris toonde aan dat hij als het moet ook een scherpe tong heeft, door er fijntjes op te wijzen dat hij vijf jaar geleden exact hetzelfde geschenk had gekregen. Laten we het er maar op houden dat het gebaar telt, en hem nog vele jaren toewensen !