Tom Bevers

De gemeenteraad viel in een voor mij erg drukke werkweek. Dat betekende dus dat ik moest proberen om twee dingen goed te doen : de Essense kiezer heeft recht op een actief raadslid, de Belgische belastingbetaler heeft al evenzeer recht op een geëngageerd ambtenaar. De Engelse term “civil servant” drukt dat goed uit : we zijn er om de burgers te dienen. Dat vraagt soms bijzondere inspanningen : als het “goed bestuur” vereist dat er op woensdag een rapport ligt waarin 90 blz. gegevens die op maandag werden gepresenteerd op 3 pagina’s zijn samengevat, dan moet er een tandje bij worden gestoken. Zeker als de lat ook op het vlak van de kwaliteit van dat soort werk terecht hoog wordt gelegd – ondermeer door onszelf.

In tegenstelling tot wat het cliché wil, worden er in dit land ernstige inspanningen verwacht van (de grote meerderheid van de) ambtenaren. Gelukkig maar. Daar krijgen we ook wel één en ander voor terug. De verloning is niet voor alle functies echt competitief, maar daar staat de vaste benoeming tegenover (die ik persoonlijk gerust wil inruilen voor een marktconform loon, maar dat alleen al toont de waarde van die benoeming aan), alsook een veelal vrij flexibele uurregeling, redelijk wat vakantie en een stevig statuut dat beschermt tegen willekeur van de werkgever. Bij de overheid zijn er bovendien veel functies met ruime contacten, veel autonomie en de mogelijkheid om concrete resultaten te zien die zich niet alleen uiten in de koers van een aandeel of een bonus voor de grote chef. Voor functies die die kenmerken niet hebben, wordt dat vaak gecompenseerd met bijvoorbeeld een duidelijk lagere werkdruk. Natuurlijk kan alles beter, en zullen veel ambtenaren ook terecht niet helemaal tevreden zijn. Het personeelsbeleid in het algemeen is niet optimaal, wat vooral aan een erg verouderde wetgeving ligt. Voor veel overheidstaken (neem maar de belastingcontroles) worden ook eenvoudigweg niet genoeg middelen uitgetrokken, maar dat verwijt treft dan ook niet de ambtenaar maar de verantwoordelijke beleidsmakers – als het goed is. Door de band genomen is de publieke sector in ons land een redelijk aantrekkelijke werkgever. Dat is mijn mening, maar ik weet wel waarover ik spreek.

Als de middelen er zijn, vind ik het dan ook niet meer dan logisch dat de burgers (en hun vertegenwoordigers) ook effectief om kwaliteit vragen. Bijvoorbeeld in de uitvoering van politieke besluiten, ook als we het daar als ambtenaren zelf niet noodzakelijk mee eens zijn. In het rapport waarover ik sprak staan beleidsaanbevelingen. Terecht, dat is een taak van de administratie. Bovendien hebben we niet gewacht tot de vraag kwam maar hebben we ze spontaan geformuleerd om op tijd te wegen op het debat. Maar we weten nu al dat de politieke beslissing mogelijk helemaal andere richtingen zal inslaan. Waarna we die besluiten zo goed mogelijk zullen proberen uit te voeren, uit te leggen en te evalueren. De politiek heeft het laatste woord, zoals dat in een democratie hoort.

Op de agenda van de gemeenteraad stond een brief van het gemeentelijk “managementteam” over de avondopening van het gemeentehuis. De Essense gemeentelijke administratie levert op de meeste terreinen goed werk, maar de burger verwacht dit nu volgens een wat andere uurregeling dan men gewend is. Een onmogelijke aanpassing van de arbeidsorganisatie, of een kwestie van normale flexibiliteit ? Een interessante discussie die in de raad al verschillende keren werd gevoerd. Is het laatste woord erover al gezegd ? Of is februari toch wat vroeg om al over vijgen na Pasen te spreken ?

Wie wint dit jaar de Six Nations ? Het na het W.K. grondig vernieuwde Franse team leek de favoriet, na “French flair” overwinningen tegen een zwak Schotland maar vooral tegen een Ierland dat een sterk team op het veld brengt. Maar vice-wereldkampioen Engeland toonde gisteren in het Stade de France dat het daar vorig jaar toch niet helemaal onterecht in de finale stond.

De Engelsen versloegen voor het eerst in acht jaar Les Bleus nu ook in de Six Nations, na hun overwinning in de halve finales van het W.K.. Maar de nederlaag tegen Wales die Engeland in Twickenham leed drie weken geleden maakt dat het toernooi nog alle kanten uit kan. De beslissing valt op 15 maart.

Terug in Essen ondertussen zette nu ook de commissie sport mee het licht op groen voor het inrichten van het terrein van het Sportpark als gecombineerd voetbal/rugbyveld, zodat de eerste echte rugbywedstrijd op Essense bodem misschien niet zo ver meer af is. Al zijn onverwachte “tackles” zowel in de gemeentepolitiek als op een rugbyveld nooit uitgesloten…

Zowel Jos Van Loon (die van Horendonk) en Ludo Boden werden onlangs door de Vlaamse regering verheven tot “ere-schepen”. Daarvoor kregen ze van het gemeentebestuur een receptie aangeboden. Een mooi gebaar en een terechte waardering voor een jarenlange inzet. Ik ben het lang niet altijd met beide heren eens geweest, maar hun inzet voor Essen -ook in tijden dat een schepenambt al bij al eerder karig werd vergoed- is onmiskenbaar.

Ik herinner mij Jos Van Loon als iemand met een grote dossierkennis die altijd zorgde voor een degelijke uitleg over het wat en waarom van een bepaalde keuze. Bovendien smaakte hij zowel de overwinning als de (zeldzame) nederlaag met min of meer dezelfde glimlach en het vleugje cynisme dat nodig is om in de plaatselijk politiek te overleven. Als voetbalfan speelde hij ook meestal de bal (toch in het zicht van de scheidsrechter…). Ik wens hem bij wijze van afscheidsgeschenk toe dat project “sporthal in het sportpark” alsnog afgeblazen zou worden wegens allerelei technische moeilijkheden. Zodat we de niet-verharde dreef daar -verdiend- kunnen noemen naar een notoir betonliefhebber (met volgens mij stiekem een groener hart dan uit zijn politieke cv blijkt).

Ludo Boden is een beetje meer van “voor mijn tijd”. In de vorige legislatuur zetelde hij als onafhankelijke (waarover in de laudatio’s op de receptie geen woord viel, blijkbaar houdt CD&V de christelijke deugd van de vergevingsgezindheid in ere). Daarbij was hij vaak de meest efficiënte opposant in de hele raad : een tussenkomst van enkele woorden kon zowel de argumentatie van het college volledig onderuit halen als de hele zaal aan het lachen brengen. Aan hem is een groot oppositietalent verloren gegaan. Als schepen van financiën slaagde hij er ook niet in slaagde echt een lijn op langere termijn uit te tekenen, maar hij voerde alleszins veel minder een “achtbaan”-beleid met pieken en dalen dan zijn opvolgers. En een aantal Wildertse dossiers vonden in hem in elk geval ook een stevige verdediger.

Natuurlijk vind ik dat Essen helemaal anders bestuurd moet worden dan Jos en Ludo dat deden. Maar dat doet niets af aan de waardering voor de tijd en de energie die zij in onze gemeente hebben gestoken.

Overigens werd de receptie opgeluisterd met een zangoptreden van Dries De Crom, dat op mij als relatieve muziekbarbaar erg veel indruk maakte. Het moet gelukkig niet altijd de politiek zijn die in het gemeentehuis de hoogste noten zingt !

Ik ben voor het eerst eens naar de vergadering van de commissie “openbare infrastructuur” geweest. Ik ben geen lid van de commissie en het is niet meteen het beleidsdomein dat me het meest ligt, maar het is natuurlijk wel erg belangrijk. De vergadering was bovendien hoogst amusant, vooral voor wie van surrealistische humor houdt. Enig medelijden met de voorzitster van de vergadering kan ik evenwel niet ontkennen.

De bochten waarin de openbare infrastructuurschepen zich wrong om naast de kwestie te antwoorden waren erg inventief. Bovendien vond hij het nodig om enkele raadsleden herhaaldelijk tot in het belachelijke toe van onkunde te beschuldigen. En slaagde hij erin om een half uur lang te beweren dat de enige manier om in een fietspad een hoogteverschil van iets meer dan 1m (één meter) te overwinnen -over een afstand van zo’n 100m- de aanleg van een trap is. Wat de unanieme gemeenteraad over het hoofd zou hebben gezien toen ze het tracé ervan hebben goedgekeurd…

Zeer plezant. En erg triest. Dorpspolitiek op zijn allersmalst. Hopelijk zit er langs de kant van de meerderheid nog een minimum aan gezond verstand en wordt het fietspad langs de Spillebeek ook echt een fietspad… langs de Spillebeek !

Voor de allereerste keer (!) organiseerde het gemeentebestuur een hoorzitting over de nochtans ingrijpende plannen voor een fietspad langs de Moerkantsebaan. Voor een select publiek dan nog : alleen degenen die een stuk grond moeten afstaan werden uitgenodigd. Dat het gemeentebestuur de eigen raadsleden op zijn minst op de hoogte brengt van dergelijke vergaderingen, lijkt een evidentie. Niet in Essen, nochtans. Gelukkig hebben er enkele voldoende ondernemingszin om dan zelf maar achter de informatie aan te gaan.

De vergadering was bijzonder slecht aangepakt en uiteindelijk ronduit zinloos. De opdracht was dan ook niet gemakkelijk, maar dat is niet helemaal een geldig excuus. Ik stel voor er de volgende lessen uit te trekken :

1. De besluitvorming rond de aanleg van het fietspad is bijzonder ondoorzichtig verlopen, waardoor er onvoldoende draagvlak is gecreëerd. Bovendien verschuilt het gemeentebestuuur zich achter de provindie (de mate van “verschuilen” wil ik nog verder nagaan, maar het is alleszins duidelijk dat de gemeente een beslissende stem heeft gehad bij de keuze voor een eenzijdig fietspad langs de noordzijde). Het uiteindelijke besluit lijkt mij overigens aanvaardbaar, maar dat praat het hele proces nog niet goed.

2. De zogenaamde “hoorzitting” die CD&V in 2005 hierover organiseerde heeft valse verwachtingen gewekt en een zuiver besluitvormingsproces sterk bemoeilijkt. Daarna(ast) zijn er achter de schermen blijkbaar allerlei beloftes gedaan in de beste traditie van de achterkamertjespolitiek.

3. Een hoorzitting waarop een plan voorligt zonder dat iemand dat plan echt verdedigt brengt niets bij. Het studiebureau wordt nochtans betaald voor dat plan, maar de verantwoordelijke gaf liever zijn eigen mening die helemaal tegenovergesteld was. Het is alsof er een advocaat voor de verdediging werd ingehuurd die vooral de schuld van de verdachte in de verf wil zetten. Onaanvaardbaar. Omdat ook de collegeleden zich achter de provincie (provinciale auditcommissie) verschuilden, zat er alleen maar een dovemansgesprek in. En natuurlijk kan het plan niet meer worden gewijzigd, maar dat toont alleen maar aan dat er veel eerder aan behoorlijke inspraak zou moeten zijn gewerkt.

4. Wanneer leert men eindelijk eens dat een hoorzitting een degelijke voorbereiding en een goede omkadering vraagt ? Met duidelijke doelstelling, een professionele gespreksleider, een werkende microfoon (!) en een degelijke powerpointpresentatie -in plaats van enkele schamele snel geknutselde slides- zou er al een hele stap vooruit zijn gezet.

5. Een publiek dat populisme combineert met op een aantal punten doorslaande (technische) argumenten is natuurlijk ook niet eenvoudig om aan te pakken. Wat des te meer de noodzaak van en goede organisatie aantoont.

6. Gelukkig blijkt de burgemeester veel helderder te communiceren dat zijn voorganger (annex schepen voor openbare infrastructuur). Dat er op sommige vragen toch nog enigszins een antwoord kwam, en dat het geheel niet helemaal in een scheldpartij ontaardde, was zijn verdienste. Overigens speelde hij er geen gemakkelijke rol en kan hij er wellicht ook niet helemaal aan doen dat zij die voor hem kwamen het dossier erg slecht hebben gecommuniceerd (al was hij natuurlijk als fractievoorzitter van zijn partij wel mee verantwoordelijk). Ik heb hem gezegd dat ik niet graag in zijn schoenen zou hebben gestaan, en dat meen ik ook – als is het “part of the job”, natuurlijk. Maar hij had wel voor een paar steviger schoenen kunnen zorgen…