Tom Bevers

Gisteren de eerste gemeenteraad. Ik heb zonder haperen de juiste tekst gezegd van de nieuwe eed opgezegd, dus ben ik raadslid. Ik vraag mij af of het alleen mij is opgevallen dat één iemand een manifest verkeerde tekst heeft uitgesproken. Zodat die eigenlijk geen raadslid is. Waardoor meteen al wat daarna volgde ongeldig is. Gelukkig val ik niet over dit soort formaliteiten en zal er wel op papier worden gezegd dat de betrokkene netjes gezworen heeft de verplichtingen van zijn mandaat trouw na te komen. Zodat het nieuwe college aan de slag kan.

Het publiek was massaal opgekomen voor de nochtans vooral ceremoniële raad. Als ik nog toeschouwer zou zijn geweest, zou ik gezien hebben dat die er toch wel heel anders uitziet dan de vorige raad. Ik ben benieuwd of de raad ook anders gaat functioneren. De voorzitter, voor de eerste keer niet de burgemeester, gaat daarbij een cruciale rol spelen. Dat hij mij als eerste oppositielid het woord gaf, spreekt alvast in zijn voordeel… Ik gebruikte dat woord om de opname van de OCMW-voorzitter in het schepencollege te bepleiten. Ondanks de zwakke tegenargumenten haalde dat geen meerderheid, al was het er met 13/12 dichtbij. De laatste stemming in het OCMW eindigde op 10/1 in mijn nadeel, zodat ik dus duidelijk vooruitgang maak !

Opvallend was natuurlijk de stemming voor de Politieraad. Wij hadden een akkoord om onze vijf reststemmen af te staan aan de VLD, zodat we alle vijf één van onze stemmen aan Willy Hoppenbrouwers gaven en de rest gebruikten om onze eigen Kevin Ooye te steunen. Dat stond netjes op papier in een akkoord tussen N-VA/PLE, Groen! en VLD (kopie van de tekst bij mij verkrijgbaar). Blijkbaar zijn de meerderheidspartijen niet tot een akkoord met VLD en Groen! gekomen – waarvan het Vlaams Belang heeft geprofiteerd. Dat is jammer, maar dat langs twee kanten de woorden “cordon sanitaire” vielen is onterecht : het cordon gaat over het afsluiten van politieke akkoorden en het aangaan van coalities. Dat daarvan geen sprake is, bleek uit het feit dat ze bij het VB zelf uit de lucht vielen. De kreet “het cordon sanitaire is doorbroken” wordt vanuit het VB erg lichtzinnig gebruikt, en soms ook door de ferventste tegenstanders van het VB. Allebei met een verschillend doel voor ogen, maar af en toe wel als objectieve bondgenoten.

Laat het duidelijk zijn : voor mij is het VB geen gewone partij, en samen voorstellen uitwerken is meer dan één brug te ver. Maar ik wil me ook niet door de meerderheid laten gijzelen omwille van het bestaan van het Belang. CD&V en sp.a willen Essen besturen met een meerderheid van 13 op 25, en dat is hun goed recht. Maar van die 25 de 3 VB-zetels aftrekken en dan denken dat hun meerderheid 13 op 22 bedraagt (en daar de vruchten van willen plukken), is kromdenken.

Overigens vind ik noch het Essense VB, noch het cordon, noch de Politieraad (dat laatste tot mijn spijt) belangrijk genoeg om er veel woorden aan vuil te maken. Veel commentaar daarover moet hier dus niet meer worden verwacht !

Op één week van het begin van de nieuwe legislatuur weten we nog steeds niet welk beleid de meerderheidspartijen zijn overeengekomen – als ze al rond zijn. Ik heb het van bij het begin een vreemde aanpak gevonden : voor mij vertrekt een bestuursakkoord van het beleid, en wordt er daarna naar de geschikte mandatarissen gezocht om dat uit te voeren. Maar goed, CD&V en sp.a hebben nu eenmaal een andere keuze gemaakt. Desondanks wordt het stilaan tijd dat ze ermee voor de dag komen.

Dan kunnen we ook beoordelen of de sp.a er inderdaad in geslaagd is om een behoorlijke inbreng te hebben. En of er wel iets komt van de beloofde trendbreuk. De eerste signalen zijn alvast niet erg positief : het is blijkbaar nog steeds de bedoeling om uit allerlei bestuursorganen de oppositie buiten te houden – ik denk aan het overlegcomité gemeente-OCMW of aan het directiecomité van het Autonoom Gemeentebedrijf. Nochtans maakt dat voor het beleid op zich niet zoveel uit : de meerderheid blijft natuurlijk in de meerderheid. Maar de aanwezigheid van iemand van de oppositie maakt wel dat er zuiverder geargumenteerd moet worden waarom bepaalde keuzes gemaakt worden, en dat de besluitvorming veel doorzichtiger verloopt. Het gaat daarbij echt niet om de enkele “postjes”, wel om een keuze voor meer kwaliteit in het beslissingsproces. Het doet daarenboven ook recht aan de vaststelling dat (lang) niet elke Essenaar voor deze meerderheid koos, maar dat het normaal is om de hele gemeente vertegenwoordigd te zien in de beleidsorganen.

Ook de sp.a was de voorbije jaren een felle aanhanger van die opvatting, vaak zelfs sterker dan wij. Dat vooral zij nu het verwijt zullen moeten opvangen dat ze er in de meerderheid niets mee doen, lijkt me dan ook niet verwonderlijk. Zich verstoppen achter de brede rug van CD&V is daarbij misplaatst. In 1994-2000 realiseerde de VU in een meerderheid waarvoor we wiskundig niet eens nodig waren op dit vlak wél iets. De sp.a zit in een veel sterkere positie, en moet er dus veel méér kunnen uithalen. Hopelijk kloppen ze de komende dagen en weken wel nog eens hard op tafel. Bijvoorbeeld door te eisen dat de commissievoorzitterschappen evenredig tussen alle fracties zouden worden verdeeld.

Op de jaarlijkse kerstreceptie van het OCMW was ik er wél bij, in tegenstelling tot de twee laatste raadszittingen dus. De voorzitter haalde in zijn toespraakje aan wat er de voorbije twee jaar, onder zijn leiding, werd gerealiseerd. Al gaat het in een aantal gevallen natuurlijk over zaken die al in gang waren gezet voor zijn komst, het lijstje klonk al bij al toch redelijk indrukwekkend. Ik hoop dat hij de vaart er de komende jaren in zal houden.

Ook burgemeester Schrauwen nam het woord en dankte vooral voor de ondersteuning die hij in de voorbije elf jaar ook vanuit het OCMW had gekregen. Vooral de laatste twee jaar, dus met voorzitter Van Loon, leek de verstandhouding inderdaad een stuk verbeterd. Hopelijk neemt Frans’ opvolger die fakkel alvast over.

En de uittredende burgemeester zelf ? Ik heb hem hier op 4/9 –in tempore non suspecto, zoals dat heet- een vruchtbaar schepenambt toegewenst. Daar houd ik mij aan. Bovendien toonde hij in zijn toespraak zijn groot hart voor wie vanuit alle hoeken van de wereld in onze gemeente belandt. Nu hij meer tijd zou moeten hebben, kan hij wellicht nog wat meer lijn en visie in zijn bevoegdheid “internationale zaken” steken en op dat vlak Essen tot een echte voorbeeldgemeente uitbouwen. Zijn uitspraak van Slovaaks en Russisch bleek alvast voldoende begrijpbaar…

Verder had de receptie de klassieke ingrediënten, met exotische hapjes en een gezellig babbel. Een leuke manier om het jaar -en een OCMW-mandaat- af te sluiten.

De gemeenteraad kwam gisteren voor de laatste keer samen onder het “ancien régime”. Hoewel, de wet schrijft voor dat er jaarlijks 10 vergaderingen moeten zijn, en de teller staat nog maar op 9. Dus misschien komt er toch nog een samenkomst…

Maar enkele oud-gedienden deden alvast een afscheidswoordje. Roger Van Ginderen (sp.a) verlaat de gemeenteraad – voor de tweede keer al, maar nu blijft hij minstens zes jaar weg. Hij zal (opnieuw) gemist worden, vooral omwille van een grote dossierkennis en het besef dat een sterke oppositie essentieel is voor de democratie, en dat iemand die niet altijd even dankbare taak op zich moet nemen.

Ook schepen Jos Van Loon (CD&V) neemt afscheid, zonder zichzelf de pijn te hebben aangedaan van door de kiezer of de eigen partij te worden opzijgeschoven. De onder hem uitgevoerde openbare werken zijn talrijk, al zijn ze lang niet allemaal even geslaagd. Maar Jos was naast een geslepen politieke vos ook iemand met veel inzet voor zijn mandaat die bovendien ook zijn politieke tegenstanders in hun waarde liet. Toch wel een politiek monument in Essen, al is het er duidelijk één in beton.

Oud-schepen Ludo Boden (onafhankelijke) gaf geen afscheidsspeech maar gaf bij enkele stemmingen en in zijn tussenkomsten zijn visitekaartje voor de laatste keer af. De laatste jaren was hij per aantal uitgesproken zinnen de meest efficiënte opposant : hij zei niet zoveel, maar alles wat hij zei was wel raak. Voor de spektakelwaarde van de raad zouden ze voor hem best een balkon bouwen vanwaar hij (Muppetshowgewijs) één keer per gemeenteraad in één zin commentaar zou mogen leveren.

Colette Van Laer (VLD) verhuist binnenkort uit onze gemeente, Robert Cardinaels stond niet meer op de lijst en de kiezer verwees ook hun partijgenoten Jef Jordaens en Ronny Nelen al dan niet tijdelijk naar de publieksbanken. Als raadsleden in de meerderheid vielen ze niet altijd zoveel op, al kon Ronny soms erg scherp uithalen. Wellicht hebben ze achter de schermen, in de fractie en de eigen partij, heel wat werk verzet en verdienen ze daarvoor dus ook de nodige waardering.

Dezelfde analyse geldt zowat voor Stan Konings en Isabelle Gommeren (CD&V), al zou deze laatste snel terug kunnen zijn. Hun partijgenoot Wies Peeters stond op 8 oktober niet meer op de lijst, maar toonde zich af en toe een wat meer onafhankelijke stem in de CD&V-fractie, die daar een grote nood aan heeft. Hopelijk neemt één van de opvolgers nu die rol (wat krachtiger) op zich – of wordt dat toch iets voor de toekomstige oud-burgemeester ? Fons Tobback is niet lang genoeg CD&V’er om hem in die rol te beoordelen – als 4e opvolger bestaat wel de kans dat hij in de loop van de komende jaren terug opduikt. Ik ben hem ondanks zijn nog steeds moeilijk begrijpbare overstap dankbaar omdat hij, meestal op een erg degelijke manier, vaak voorstellen waarvan ik mee aan de basis lag, heeft verdedigd.

Al wie zich inzet voor de gemeenschap, verdient daarvoor waardering. Dat geldt zeker niet alleen voor de politiek, er zijn nog andere (en soms ongetwijfeld betere) manieren genoeg om zinvol aan de gemeenschap mee te bouwen. Maar het geldt óók voor de politiek, die bovendien soms erg hard en ondankbaar kan zijn. Nu ik van de publieksbank (soms weliswaar enigszins als buikspreker) naar het podium verhuis, werp ik de afscheidnemers hierbij dus alvast een virtueel bloempje toe.

De nieuwe raad zal wellicht 10 nieuwelingen tellen, waarvan 4 van N-VA/PLE. Als de stijl van gisteren doorgetrokken wordt, en in combinatie met de gewijzigde politieke verhoudingen, gaat dat regelmatig vuurwerk geven. Hopelijk wel in de eerste plaats over de inhoud en niet op basis van allerlei (wederzijdse) revanchegevoelens.