Ik zou beter wachten tot het stof is gaan liggen, maar het lijkt me verstandig om meteen van de virtuele realiteit terug te keren naar de harde werkelijkheid. De Verenigde Staten hebben met een spectaculaire militaire actie het Venezolaanse leger minstens tijdelijk geneutraliseerd en president Maduro en zijn vrouw opgepakt en naar New York overgebracht.

Maduro is een illegitieme dictator een een crimineel. Daar gaan we dus geen traan voor laten. Net zomin als destijds voor Saddam Hoessein of Moammar Kadhafi. Of voor Daniel Noriega, de Panamese leider die in 1989 in een gelijkaardig scenario door de VS werd afgezet. Maar net zoals in die gevallen roept de methode natuurlijk vragen op. Het is niet legitiem dat de VS, en dat met name president Trump, zomaar kan bepalen welk staatshoofd in welk land moet worden afgezet. Waarom Maduro wel, en pakweg de regimes in Myanmar of Afghanistan niet ? Om van Poetin, Loekashenko en Nethanyahu nog te zwijgen natuurlijk. Het principe moet zijn dat er voor dat soort actie een internationaal mandaat nodig is.

Nu, de wereld is onvolmaakt, en we moeten nu ook niet doen alsof een echte internationale rechtsorde ooit heeft bestaan. Maar we zijn er dichter bij geweest dan vandaag, mogelijk vooral omdat de VS minstens de schijn ophielden – en bondgenoten zochten. Dat lijkt voor Trump allemaal niet nodig. Het roept de vraag op waar hij de grens zal trekken. Voor zichzelf, maar ook voor anderen. Want waarom zou Rusland de Moldavische regering niet mogen afzetten (om het even niet over Oekraïne te hebben), of China die van Taiwan ? Dat zijn beide netjes democratisch gekozen regeringen, is natuurlijk het antwoord. Maar is dat écht het criterium dat Trump hanteert ? De man die zelf min of meer een staatsgreep plande in 2021 ? Is dit inderdaad de heropstanding van de Monroedoctrine, die Amerika tot de VS-achtertuin uitriep ? Of is het vooral de Trumpdoctrine : ik doe wat ik wil, wanneer ik wil – en verlies dan weer mijn interesse.

En natuurlijk werpt dit ook een ander licht op de kwestie-Groenland. De plannen om dat deel van het Deense koninkrijk over te nemen lijken even ernstig als onbegrijpelijk. Ik zal wel niet de enige zijn die er stomverbaasd over is. Maar de vraag werpt zich stilaan op of we NATO-grondgebied moeten verdedigen… tegen de VS ! Gaan we dat dan symbolisch doen ? Of echt met Franse en Britse vliegdekschepen en Belgische F35’s en zo ? En is die VS dan nog een partner ? In welke mate ?

Hopelijk krijgt alleszins Venezuela de kans om hier beter uit te komen, met een democratisch regime. Andere Zuid-Amerikaanse landen tonen aan dat het wel kan. Maar een echt plan lijkt Trump niet te hebben – wat ook echo’s van Irak en Afghanistan oproept, natuurlijk.

Tot slot : er komt al meteen veel kritiek op de Europese leiders die niet duidelijk en in wat verdeelde slagorde reageren. Toch zie ik overal variaties op “geen steun voor Maduro en bedenkingen bij de gehanteerde methode”.  Ik denk ook niet dat ik het er veel beter zou vanaf brengen. Het even ophemelen van Marine Le Pen die handig met de nationale soevereiniteit schermt, gaat er bij mij niet in : we zijn het er toch over eens dat die soevereiniteit wel degelijk aan regels gebonden is ? Het gaat alleen over of en hoe we die doen naleven. In Israël. In Iran. En in Venezuela.