Het gemeentebestuur legt een volledige inventaris aan van alle gronden en woningen, en houdt bij wat er te koop of te huur is.

Er komt een woonwinkel waar iedereen kan te weten komen waar er een stukje grond of een huis beschikbaar is, en welke premies en subsidies er zijn.

Alle sociale voorzieningen worden samengebracht in één sociaal huis met twee vestigingen : de administratieve diensten komen aan Kerkeneind, de sociaal-medische diensten in de gebouwen van De Bijster.

In de woonwinkel komt er een uitleendienst voor werkmateriaal, bestemd voor wie zelf wil verbouwen.

Wie een woning wil renoveren, kan daarvoor op steun van het gemeentebestuur rekenen.

Er komen duidelijkere regels over welke bouwwerken wel en welke niet kunnen in onze gemeente. Villa’s horen in de villawijken thuis en niet in de centrumstraten, appartementen horen in het centrum thuis en niet in het weiland.

Er komen in 2006-2011 elk jaar minstens 30 sociale kavels bij, minstens 25 sociale koopwoningen en 20 sociale huurwoningen.

Als de sociale huisvestingsmaatschappijen onvoldoende meewerken, zal het gemeentebestuur zelf sociale verkavelingen opzetten.

Ook privé-verkavelaars worden verplicht een deel van de beschikbare gronden en woningen voor te behouden voor sociale woningbouw.

Er komt een belasting op onbebouwde bouwgronden die dicht bij het dorpscentrum liggen (en die niet voor de eigen kinderen of kleinkinderen bestemd zijn), en de gemeente heft opcentiemen op de belasting op leegstaande woningen.

Er komen extra serviceflats en deze worden aan kostprijs verhuurd. In elke sociale woonwijk komen er bovendien een aantal woningen die geschikt zijn voor rolstoelgebruikers.

Duurzaam bouwen (groene materialen, isolatie …) wordt aangemoedigd.

De straten en pleinen van onze gemeente worden beter onderhouden.

Vóór elke heraanleg komen er twee hoorzittingen : één vooraleer de opdracht wordt vastgelegd en één wanneer de eerste plannen beschikbaar zijn.

Hoorzittingen worden geleid door een onafhankelijke en deskundige gespreksleider.

De buurten en wijken worden betrokken bij het onderhoud van groenvoorzieningen, speeltuintjes …

Het gemeentebestuur en de sociale partners werken op basis van een sociaal-economische studie een plan uit voor meer werk en meer groei.

Binnen het gemeentebestuur komt er een nieuwe dienst “lokale economie” met een ondernemingsconsulent en een werkconsulent.

De ondernemingen kunnen dankzij de ondernemingsconsulent in één ondernemingsloket terecht bij het gemeentebestuur.

Er komen betere fietspaden in het industrieterrein Rijkmaker en betere fietsverbindingen daar naartoe.

De werkconsulent helpt elke Essenaar die een baan zoekt, en elke onderneming die op zoek is naar een werknemer.

Het gemeentebestuur zoekt samen met het onderwijs naar stagemogelijkheden voor jongeren.

Het gemeentebestuur zorgt voor twee bedrijfsverzamelgebouwen voor startende bedrijven : één voor industriebedrijven (in de voormalige gebouwen van Beckers) en één voor kennisbedrijven (in de spoorwegloods).

Startende ondernemingen worden geholpen bij hun administratieve verplichtingen.

Het OCMW-dienstenbedrijf wordt verder uitgebreid en biedt ook een boodschappendienst en een MinderMobielenCentrale aan, waarin de Handicar wordt geïntegreerd.

Essen krijgt een Sociaal Verhuurkantoor dat huizen huurt op de private markt en ze aan sociale voorwaarden doorverhuurt.

Binnen het Sociaal Verhuurkantoor komt er een klusjesdienst die kan worden ingezet om woningen te renoveren, en er zo voor zorgt dat mensen langer zelfstandig kunnen blijven wonen.

De voorzieningen voor kinderopvang in onze gemeente worden uitgebreid, en daartoe wordt de bestaande dienst in het OCMW geïntegreerd.

Het starten van een buurtwinkel wordt door het gemeentebestuur aangemoedigd, zeker in de wijken waar weinig winkels zijn.

De winkelstraten in onze gemeente moeten aantrekkelijker worden gemaakt, vooral voor wandelaars en fietsers.

Bij wegenwerken komt er vooraf overleg tussen het gemeentebestuur, de aannemer, de bewoners en de winkeliers om alle hinder zoveel mogelijk te beperken.

Essen krijgt een kringloopwinkel waar tweedehandsproducten gekocht en verkocht kunnen worden.

Essen richt zich op wandel-, fiets-, ruiter- en huifkartoerisme, in combinatie met hoevetoerisme.

De gemeentebelastingen worden verlaagd om zo het overdreven grote financiële reservefonds structureel af te bouwen.

Er wordt werk gemaakt van een realistische financiële planning in plaats van de zuiver administratieve begrotingen van vandaag – die maken dat er telkens te hoge belastingen worden geheven.

Alle gemeentelijke reglementen worden in één codex samengebracht, en vereenvoudigd.

Het gemeentebestuur mag informatie die ze al heeft, niet telkens opnieuw opvragen bij de burgers, de verenigingen of de ondernemingen.

Het gemeentebestuur neemt de adviesraden ernstig, bezorgt hen de nodige informatie, probeert hen niet te beïnvloeden en antwoordt met argumenten op hun vragen.

Samen met de doelgroepen wordt een cultuurbeleidsplan, een sportbeleidsplan, een seniorenbeleidsplan en een jeugdwerkbeleidsplan opgesteld. In elk van deze plannen wordt een objectief en efficiënt subsidiesysteem voorzien.

De Essense scholen worden “brede scholen” waarvan de infrastructuur na de schooluren kan gebruikt worden door het verenigingsleven.

De verenigingen worden zowel met subsidies als met materiële hulp ondersteund. De gemeentelijke uitleendiensten worden daarom verder uitgebreid.

Zaal Rex krijgt een backstage-ruimte en flexibel ophangbare doeken. Daardoor worden optredens en toneelvoorstellingen mogelijk. De zaal krijgt ook een vestiaire en er worden stoelen aangekocht die in de zaal kunnen worden geplaatst.

Om ook meer kleinschalige activiteiten in zaal Rex mogelijk te maken, worden de tarieven beter afgestemd op het soort activiteiten dat er wordt georganiseerd.

Het horecagedeelte van de Oude Pastorij wordt in concessie gegeven, zodat de cultuurdienst zich beter kan concentreren op de organisatie van activiteiten.

Het gemeentebestuur investeert in vorming voor het verenigingsleven (van bestuurders, jeugdleiders, sportcoaches …), en organiseert ook zelf vormende activiteiten.

De werking van de bibliotheek en van haar wijkafdelingen wordt verder versterkt, o.m. met een CD-collectie.

De elf juli-viering krijgt een programma waarin de hele bevolking zich kan herkennen. De viering wordt begeleid door een bevlaggingsactie en wordt afgesloten met een vuurwerk.

Het gemeentebestuur koopt meer kunstwerken aan en laat daarbij alle kunstvormen aan bod komen.

De Heuvelhal krijgt een nieuwe sportvloer.

Tenzij de plannen voor een nieuwe sporthal in het Sportpark niet meer kunnen worden teruggedraaid, komt de nieuwe hal bij voorkeur achter het gemeentehuis of worden de plannen beperkt tot een grondige renovatie van de Heuvelhal.

Indien voor de nieuwe sporthal wordt samengewerkt met een commerciële uitbater, dan blijft bij de invulling van de hal het belang van de sportverenigingen vooropstaan.

De atletiekpiste in het Sportpark wordt heraangelegd en er kom took een verlichte joggingpiste in het Sportpark.

Voor de schuttersgilde wordt naar een geschikte locatie voor een “staande wip” gezocht, waar ook een kantine kan worden geplaatst.

Er komen meer ruiterpaden in Essen en er wordt een verbinding met het militair domein in Rucphen gerealiseerd.

De personeelsbezetting van de jeugddienst wordt niet teruggeschroefd. Die is immers nodig om de jeugdverenigingen optimaal te blijven ondersteunen, en om succesvolle organisaties zoals de speelpleinwerking, (Park)roefel en het Geboortebos verder te zetten.

In zaal Rex wordt repetitieruimte voor beginnende muziekgroepjes voorzien.

Als het draagvlak bij de jongeren voldoende groot blijkt, komt er opnieuw een (gemeentelijk) jeugdhuis in Essen.

Bij de (her)aanleg van straten, pleinen en wijken wordt meer rekening gehouden met spelende kinderen.

De heraanleg van de speelpleintjes wordt snel afgewerkt en er wordt voor gezorgd dat ze niet als hondentoilet worden gebruikt. Er komt een speelpleintje in de wijk Hoek, en een “tienerhonk” bij het zwembad.

De VVV krijgt tot 2008 tijd om het Paviljoen zelfbedruipend te maken. Indien dit niet lukt, krijgt het Paviljoen een andere bestemming.

De jeugdbewegingen die in Essen op kamp komen, krijgen een welkomstpakket en worden aangemoedigd om hun inkopen bij de lokale middenstanders en landbouwers en bij de Wereldwinkel te doen.

De jeugddienst, het OCMW en de CLB’s maken samen werk van een JongerenInformatiePunt waar jonge Essenaren met hun vragen terechtkunnen.

Om ze voor senioren aantrekkelijker te maken, worden voorzieningen zoals de sporthal, het zwembad en de culturele centra overdag meer toegankelijk, en worden er aangepaste activiteiten voorzien.

Bij de (her)aanleg van straten, pleinen en wijken wordt de eigenheid van de buurt gerespecteerd en versterkt.

Essen maakt werk van een degelijk archiefbeleid om zowel de eigen gemeentelijke stukken als de archieven van het verenigingsleven te kunnen bewaren.

Ten noorden van het station komt er een passerelle over het spoor, bestemd voor voetgangers en fietsers.

Het gemeentebestuur helpt het Karrenmuseum om zich uit te bouwen tot een volwaardig, erkend en professioneel museum.

De Essense scholen en oudercomités worden aangemoedigd om samen te werken, o.m. via een gemeentelijk scholenoverleg.

Het gemeentebestuur werkt mee aan lespaketten voor de scholen rond verkeersveiligheid, vredesopvoeding, het lokale bedrijfsleven, kansarmoede, het verleden van onze gemeente …

Er komt een financiële doorlichting van het gemeentelijk onderwijs, om zo te komen tot een kostenbeheersing zonder dat de kwaliteit in gevaar komt.

Het volledige sociale beleid met de gemeentelijke toelagen en het gezondheidsbeleid gaan naar het OCMW om een coherente aanpak mogelijk te maken.

Essen krijgt een lokaal dienstencentrum, dat zich niet alleen op senioren richt maar op iedereen die er gebruik van wil maken. De Essenaren kunnen er terecht voor ontspannende activiteiten, informatie, cursussen, warme maaltijden, kapper en pedicure … en om afspraken te maken met de sociale diensten.

Er komt een algemene participatiecheque, de “Doe Mee”-cheque waarmee alle Essenaren aan een verminderd tarief kunnen deelnemen aan het socio-culturele leven. OCMW-cliënten krijgen een aantal cheques gratis en worden zo aangemoedigd om deel te nemen aan het verenigingsleven.

De toegankelijkheid van openbare gebouwen wordt verbeterd voor minder-mobiele personen (zoals rolstoelgebruikers).

Het gemeentebestuur probeert “De Regenboog” in Essen te houden en onderzoekt de mogelijkheden voor een nursing-tehuis voor volwassen zwaar mentaal gehandicapten.

Het OCMW voert een preventiebeleid om te vermijden dat mensen een overmatige schuldenlast opbouwen.

Asielzoekers die aan Essen worden toegewezen, worden zoveel mogelijk in onze gemeente gehuisvest. Degenen die toch absoluut naar de stad willen trekken, kunnen niet meer op huisvestingstoelagen rekenen.

Het Zonaal Veiligheidsplan van de Politiezone Grens wordt opnieuw bekeken en daarbij worden de verschillende adviesraden en verenigingen in de gemeente beter betrokken.

De politie geeft prioriteit aan zaken die een grote impact hebben op het dagelijks leven zoals inbraken en fietsdiefstallen.

De hele gemeente Essen wordt een zone-70, met uitzondering van de bebouwde kom (zone-50) en van de schoolomgevingen en woonstraten (zone-30). Met de zone-30 wordt zuinig omgesprongen : in principe geldt die alleen op de uren dat het echt nodig is. Het straatbeeld moet er ook aan aangepast worden.

Er komt een bewakingscamera in de buurt van het station en zaal Rex.

Essen organiseert een informatiecampagne rond overlast, waarbij uitgelegd wordt dat naar een evenwicht moet gezocht worden. Bij “samen leven” hoort nu eenmaal een beetje lawaai, al zijn er natuurlijk grenzen.

De gemeente voert een systeem van administratieve sancties in, waarmee kleine overtredingen zoals sluikstorten, hondenpoep of wildplakken kunnen aangepakt worden.

De politie concentreert zich nog sterker op de buurten, en de wijkagent staat daarbij centraal.

Het gemeentebestuur zorgt ervoor dat het in de toekomst zelf meer bestemmingsplannen kan tekenen en beleidsplannen kan uitwerken. Er wordt minder met studiebureaus gewerkt.

Het ruimtelijk structuurplan wordt strikt nageleefd.

Het bestaande groen in de dorpskernen wordt beter beschermd.

Essen moet de overblijvende open ruimte koesteren en beschermen. Zo mogen Essen-Centrum en Wildert bijvoorbeeld niet aaneengroeien.

Het gemeentebestuur voert een actief en planmatig aankoopbeleid om zoveel mogelijk waardevol groen in handen te krijgen.

De beekvalleien en de turfvaarten krijgen bijzondere aandacht. Waar mogelijk wordt de natuurlijke loop van de Kleine Aa hersteld.

Bijkomende woonruimte wordt vooral in Essen-Centrum en Wildert gerealiseerd, maar ook in Hoek wordt een minimum aan sociale woningbouw voorzien en in Horendonk is in enkele straten nog inbreiding mogelijk.

Er worden met alle eigenaars van groene gebieden (landbouwgronden, bossen, natuurgebied) afspraken gemaakt over het beheer van hun gronden. De schepen van milieu en landbouw wordt daarom in de toekomst de schepen van landschapsbeheer.

De Essense landbouwers worden gewaardeerd in hun rol van landschapsbeheerders, en aangemoedigd om meer te diversifiëren : verschillende teelten, hoevetoerisme, extensieve veeteelt… Ze kunnen hun producten kwijt op de lokale markt.

Met respect voor planten en dieren moet er in de bossen gefietst, gewandeld en gespeeld kunnen worden.

Het gemeentebestuur zorgt ervoor dat de domeinen Hemelrijk en Wildven op lange termijn hun natuurfunctie kunnen behouden.

Elk voorstel van de hogere overheid omtrent de weekendzones wordt aan duidelijke principes getoetst : gelijke behandeling van alle bewoners, geen uithuiszettingen, vrijwaring van het groene karakter, en rechtvaardigheid van de oplossing tegenover de Essenaren die buiten de weekendzone gebouwd hebben.

Het gemeentebestuur geeft prioriteit aan het voorkomen van afval, via preventiemaatregelen en –campagnes, en via een gediversifieerd afvaltarief.

Er komen intelligente afvalcontainers, zodat iedereen betaalt in functie van de hoeveelheid afval.

De forfaitaire huisvuilbelasting (het jaarlijkse “vast bedrag”) wordt afgeschaft.

Het gemeentebestuur voert voor de eigen gebouwen een energie-audit uit en moedigt het gebruik van hernieuwbare energie aan. Essen streeft ernaar om windmolens op het grondgebied te plaatsen.

Er wordt zoveel mogelijk gewerkt met gescheiden circuits voor regenwater en afvalwater.

Het gemeentebestuur werkt met gerecycleerd papier, duurzaam hout en ecologische schoonmaakmiddelen, en koopt zuinige en milieuvriendelijke voertuigen.

Essen werkt het voorziene fietsnetwerk versneld af, waarbij het fietspad langs de Moerkantsebaan prioriteit krijgt.

Het spoorwegtunneltje aan de Kerkstraat wordt rechtgetrokken, om het fietsverkeer te vergemakkelijken en de veiligheid te bevorderen. Er komt ook een fietsbrug (passerelle) over de Ringweg tussen Steenpaal en Nollekensstraat.

Het Essense fietsnetwerk wordt beter geïntegreerd met dat van de omliggende Nederlandse gemeenten, om zo aantrekkelijke fietsroutes voor Essenaren en toeristen te creëren.

De Oude Baan krijgt één breed tweerichtingsfietspad.

De Belbus wordt uitgebreid tot Horendonk en ook Berkenbeek wordt een halte voor de Belbus van Essen en Kalmthout.

Openbare werken worden zoveel mogelijk in fases uitgevoerd, waarbij de doorstroming van het verkeer wordt vergemakkelijkt. Omleidingswegen worden daarbij ook beter aangeduid.

Het gemeentebestuur krijgt een groen telefoonnummer waarnaar iedereen kan bellen voor informatie over wegenwerken.

Er worden enkel nog echte fietspaden aangelegd, nep-oplossingen als fietssuggestiestroken of varkensruggen worden niet meer gebruikt.

Op alle beleidsdomeinen maakt Essen werk van internationale samenwerking.

Er komt meer overleg en samenwerking met de Nederlandse buurgemeenten.

De bestaande gemeentebanden met zustergemeentes worden versterkt en beter gekaderd. Er worden duidelijke doelstellingen afgesproken. Daarbij mag het nooit om eenrichtingsverkeer gaan. Zowel de partnergemeente als Essen moeten kunnen leren uit de samenwerking. In het informatiebeleid wordt meer aandacht aan deze samenwerking besteed.

Essen promoot eerlijke handel en wil daarom het “Fair Trade”-label halen.

Essen blijft solidair met de Derde Wereld, het ondersteunt de organisaties die op dit vlak actief zijn en gaat een duidelijk financieel engagement aan.

De gemeenteraad wordt niet meer voorgezeten door de burgemeester.

Het autonoom gemeentebedrijf voert alleen beslissingen van de gemeenteraad uit. De afgevaardigden erin worden daarvoor niet extra vergoed.

Het vragenhalfuurtje wordt samengevoegd met de rondvraag na de gemeenteraad, zodat zowel de raadsleden als het publiek er gebruik van kunnen maken.

Met de vzw’s waarvan het gemeentebestuur de werking (grotendeels) subsidieert, wordt een beheersovereenkomst afgesloten en wordt een gemeentelijke controle voorzien.

Elke schepen maakt in het eerste jaar van de legislatuur een beleidsnota op over de eigen bevoegdheden.

De OCMW-voorzitter wordt lid van het schepencollege.

De gemeentelijke diensten zijn ook op één weekavond geopend.

Het gemeentelijk infoblad krijgt een aantrekkelijke opmaak en een eigen naam, en geeft ook meer informatie over het maatschappelijke leven in onze gemeente en over het politieke besluitvormingsproces.

De gemeentelijke website wordt regelmatig bijgewerkt, en alle verslagen van vergaderingen en raden (ook van het schepencollege) zijn er toegankelijk voor iedereen.

Essen sluit aan bij een intergemeentelijke ombudsdienst waar de Essenaren met klachten over het gemeentebestuur terechtkunnen.