“En dat 2021 een beter jaar mag worden dan 2020” wensten we elkaar toe.\u00a0 Het antwoord was vaak “Dat kan moeilijk anders.” Dat leek inderdaad de logica zelve.\u00a0 Tenminste tot Driekoningen, toen een zittende maar niet-herkozen president zijn aanhangers aanmoedigde om het parlement van zijn land te bestormen, dat de formele procedure voor de aanduiding van zijn opvolger moest afronden.\u00a0 Daarbij vielen vijf doden.\u00a0 Dat is nieuws dat we verwachten af en toe te horen over een Zuid-Amerikaans, Aziatisch of Afrikaans land, en dat dan terecht grote zorgen baart.\u00a0 Maar deze poging tot staatsgreep gebeurde dus in de Verenigde Staten van Amerika.\u00a0 We zijn nog niet klaar met 2021…<\/p>\n
Het gaat\u00a0 wat mij betreft overigens wel degelijk om een “poging tot staatsgreep”.\u00a0 Een niet zo goed georganiseerde poging, uiteraard.\u00a0 President Trump had zich niet verzekerd van steun van de ordediensten en het leger (al hield hij wel een adequaat optreden voor enige tijd tegen), er lagen geen duidelijke plannen of uit te zenden boodschappen klaar.\u00a0 Maar dat doet niets af aan de kwalificatie : als de bezetters erin waren geslaagd om het Congres te dwingen Trump opnieuw tot president uit te roepen, dan had die laatste dat in dankbaarheid aanvaard.\u00a0 Zover is het niet gekomen, maar het was ook niet geheel onmogelijk.<\/p>\n
Al wie zich hierdoor verrast voelde, en zeker al wie Trump de voorbije jaren steunde maar zich nu verrast toonde, geeft toch wel blijk van enige na\u00efviteit.\u00a0 Uiteraard was Trump hiertoe in staat.\u00a0 De manier waarop hij al sinds de verkiezingen van november zonder enig bewijs bleef beweren dat de verkiezingsuitslag vervalst was, liet al blijken dat hij bereid was om tot het uiterste te gaan met zijn poging om de macht te behouden – en terloops de Amerikaanse democratie te ondergraven.\u00a0 Maar zelfs voordien had hij al aangegeven dat een verkiezingsnederlaag hem niet noodzakelijk zou tegenhouden.\u00a0 Wie in die zotternij is meegegaan is daarmee ook voor de volledige 100% medeschuldig aan de Driekoningencoup.\u00a0 Ik kan nog begrip opbrengen voor degenen die vonden dat ze de rechtszaken konden afwachten, maar eens bleek dat Trump van geen enkele rechter gelijk kreeg (ook niet van degenen die hij zelf had benoemd) was het onaanvaardbaar om te blijven volharden.\u00a0 Met als argument dat “er veel vragen waren over de verkiezingsuitslag”.\u00a0 Ja, als je zelf de vragen stelt…\u00a0 Ook daarom vind ik de kwalificatie van senatoren als Cruz en Hawley als “fascisten” (samen met Trump), zoals toekomstig president Biden hen aanduidde, aanvaardbaar : wie bereid is om met de hulp van bewuste misleiding en geweld de democratie onderuit te halen, hanteert de methodes van Mussolini en soortgelijke 20e eeuwse figuren.\u00a0 Als uiterst-rechtse politici zich daarvan bedienen, verdienen ze de kwalificatie “fascist” (in geval van uiterst-linkse politici zou ik “stalinist” of iets dergelijks verkiezen, een wat mij betreft moreel evenwaardige classificatie).<\/p>\n
Zijn dat allemaal grote woorden voor wat toch \u00f3\u00f3k een beetje carnaval leek, met een sjamaan en andere clownsfiguren ? Neen, het is niet omdat iets belachelijk is dat het niet gevaarlijk is.\u00a0 Het zag er ook niet zo heel gewelddadig uit, maar er vielen wel doden, en het was toch vooral door de wel zeer lakse houding van de ordediensten dat er niet meer geweld aan te pas is gekomen.\u00a0 Terecht werd de vergelijking gemaakt met andere protesten in de VS, bijvoorbeeld die van “Black Lives Matter”, waarbij de politie zich veel assertiever en schietgrager opstelde.\u00a0 Dat hoorde natuurlijk ook niet, maar niet toelaten dat een parlement wordt bestormd en de zitting ervan wordt verhinderd lijkt me een minimale opdracht van ordediensten in een democratie.\u00a0 Waarbij wat mij betreft wel degelijk het benodigde geweld mag worden ingezet.\u00a0 Ook bij ons raakt een betoging niet in de “neutrale zone” in de Wetstraat, en dat moet vooral zo blijven.\u00a0 Dat heeft niets met vrije meningsuiting en alles met democratie te maken.\u00a0 Wat er juist heeft meegespeeld bij de bizarre beslissingen van de ordediensten in Washington is voor mij verre van duidelijk, maar een onderzoek daarnaar kan alleszins niet uitblijven.<\/p>\n
Door het gebeurde stelt zich nu ook de vraag of Trump op \u00e9\u00e9n of andere manier alsnog moet worden afgezet.\u00a0 Op de 20e wordt hij vervangen door Biden, dus duurt zijn termijn nog maar 11 dagen.\u00a0 Ik vond eigenlijk eerst ook dat het misschien niet meer de moeite was, maar ben overtuigd door Bernie Sanders (die mij anders zeer zelden overtuigt) : zelfs als de afzetting pas n\u00e1 20 januari rond raakt, blijft het noodzakelijk om het principe hard te maken dat een president die meewerkt aan een poging tot staatsgreep moet worden afgezet.\u00a0 Bovendien kan zo meteen ook een eventuele herverkiezing in 2024 ongedaan worden gemaakt.\u00a0 Een democratie mag niet toegeven op principes, dat is de voorbije dagen wel gebleken, en dit is inderdaad een overduidelijke principekwestie.<\/p>\n
Wat leren we hieruit voor Europa en ons land ? Niets dat we nog niet wisten, natuurlijk : dat de democratie kwetsbaar is, en dat woorden hun belang hebben.\u00a0 Oproepen om “het parlement te bestormen”, “tegenstanders in de pan te hakken” of uitspraken die de legitimiteit van correct verkozen bestuurders erkennen zijn onaanvaardbaar.\u00a0 Maar ook het elkaar onterecht beschuldigen van dat soort uitspraken -wanneer het w\u00e9l om legitieme kritiek ging- is even onaanvaardbaar.\u00a0 De Chinese regering, die al te gemakkelijk de democratische eisen van de parlementsleden in Hong Kong op \u00e9\u00e9n lijn stelt met die van de Trumpiaanse senatoren in de VS, is even laakbaar als Trump.\u00a0 En het is niet omdat een regering, gemeentebestuur… een wettelijk bestuur is, dat het ook een goed bestuur is.\u00a0 Dat je (desnoods zeer harde) kritiek kan hebben op het beleid, zonder dat dit de legitimiteit ervan ondergraaft, is immers \u00f3\u00f3k een essentieel kenmerk van een democratie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
“En dat 2021 een beter jaar mag worden dan 2020” wensten we elkaar toe.\u00a0 Het antwoord was vaak “Dat kan moeilijk anders.” Dat leek inderdaad de logica zelve.\u00a0 Tenminste tot Driekoningen, toen een zittende maar niet-herkozen president zijn aanhangers aanmoedigde om het parlement van zijn land te bestormen, dat de formele procedure voor de aanduiding van zijn opvolger moest afronden.\u00a0 Daarbij vielen vijf doden.\u00a0 Dat is nieuws dat we verwachten af en toe te horen over een Zuid-Amerikaans, Aziatisch of…<\/p>\n