Hoe ver staat het eigenlijk met de regeringsvorming ? Ze schiet niet echt op.\u00a0 Niet alleen federaal sleept ze aan – dat was vooraf voorspelbaar – maar ook de Vlaamse en Waalse regeringen raken niet gevormd.\u00a0 En dat was vooraf niet zo voorzien.\u00a0 De politieke analyse waarom het allemaal zo lang duurt is ondertussen al herhaaldelijk en door velen gemaakt : met name N-VA en PS schaken op verschillende borden en proberen tegelijk in hun regio en federaal mee in de regiekamer te geraken, en te vroeg de knoop doorhakken op het ene niveau kan maken dat ze zich buitenspel zetten op het andere niveau.\u00a0 Neem daarbij dat ze onderling niet sterk compatibel zijn en de blokkering is snel verklaard.<\/p>\n
Maar naast een politieke analyse kan er ook een institutionele analyse worden gemaakt.\u00a0 Wie wat verder kijkt dan onze grenzen zal vaststellen dat we in vergelijking met andere landen ook gewoon weinig mechanismen hebben die dit soort blokkeringen moeten voorkomen.\u00a0 Er zijn landen waar er een termijn staat op de regeringsvorming, en als die niet gehaald wordt zijn er automatisch nieuwe verkiezingen.\u00a0 Er bestaan, vaak in combinatie met die tijdslimiet, ook formele regelingen die bepalen wie er “formateur” is : eerst zoveel weken de leider van de grootste partij, dan de op \u00e9\u00e9n na grootste…<\/p>\n
Ook onze “lopende zaken” zijn niet universeel.\u00a0 Soms blijft de regering gewoon, met volle bevoegdheid, zitten tot er een andere een meerderheid heeft.\u00a0 Er zijn ook landen waar de regering tijdelijk wordt gevormd met neutraal-technocratische ministers.\u00a0 Met bijvoorbeeld de voorzitter van het hoogste gerechtshof als premier.\u00a0 Ook dat zet de politici tot enige spoed aan…<\/p>\n
Soms werkt ook het kiesstelsel een meerderheidsvorming in de hand : onlangs waren er in Griekenland verkiezingen (die ik uiteraard wat dichterbij heb gevolgd), en daar krijgt de grootste partij er een pak zetels bovenop.\u00a0 Ook een “first past the post”-systeem zoals in de Angelsaksische landen leidt in de regel tot een snelle meerderheidsvorming.\u00a0 Beide systemen verkleinen het draagvlak bij de kiezers voor de uiteindelijke regering, maar die is er dan tenminste wel \u00e9\u00e9n.<\/p>\n